خواهيم ديد موفق گرديد حوزهء قدرت خود را وسعت بخشد و به شهر تاريخى اوروك و بابل مسلط شود . در همين دوره « كاسيان » « 66 » كه قومى كوهستانى بودند به زور خاك بابل را تصرف كردند و به عنوان يك فاتح خارجى قريب 6 قرن در آن سرزمين فرمانروايى كردند . انقراض كاسيان ، توسط قواى بابلى صورت نگرفت بلكه عيلام نخستين دولتى بود كه در هنگامى كه كاسيان هنوز به شدت بابل را تحت اشغال داشتند نيرو گرفت و آخرين ضربت خود را وارد آورد . در حدود هزارهء سوم ق . م . سلسله‌اى جديد در عيلام مستقر شد . حكمرانانى عاليقدر مانند « شوتروك ناخونته » ، « كوتيرناخونته » و « شيلهاك - اينشوشيناك » ، عهد طلايى عيلام را به وجود آوردند . يكى از اسلاف اين پادشاهان به نام « اونتاش - هوبان » . . . كشور را با شهرهاى جديد بياراست و شهرهاى كهن را تعمير كرد . اگر از روى مجسمهء زوجهء اونتاش هوبان يعنى ملكه « ناپيرازو » داورى كنيم بايد بگوييم در آن عصر ، هنرها و در رأس آن ، فلزكارى به درجهء بسيار عالى از كمال رسيده بود . بابل با سلسلهء منحط كاسى ديگر رقيبى خطرناك به‌شمار نمىرفت ، تهديد بيشتر از جانب آشور بود . . . عيلام در زمان شوتروك ناخونته ( 1207 - 1171 ق . م . ) به اوج قدرت خود رسيد . وى به بابل هجوم برد و آخرين نمايندهء سلسلهء كاسى را برانداخت و پسر خود كوتيرناخونته را جانشين كرد و اين پادشاه مجسمهء « ماردوك » ، خداى ملى بابل ، را به شوش انتقال داد . كشور بابل از تسلط كوهستانيان ايران نجات يافت و زير يوغ ايرانيان ساكن دشت درآمد . « 67 » به نظر محققان شوروى : كاوشهايى كه در جنوب غربى فلات ايران در شهر عيلامى شوش و پرسپوليس صورت گرفته است ، رشد و تحول تمدن محلى را از دوران نوسنگى نشان مىدهد . به موجب متون سومرى ، از هزارهء سوم قبل از ميلاد ، در عيلام در دره‌هاى كارون و كرخه يك دولت برده‌دار تشكيل شده بود . در پايان هزارهء سوم ، عيلاميان بين النهرين سفلى را اشغال كردند و ساكنان آن را مطيع خويش ساختند . تنها حمورابى پادشاه بابل ، متحد كنندهء بين النهرين ، موفق شد آنان را از اين سرزمين براند . رشد نيروهاى مولده يعنى ترقى كشاورزى ، توسعهء صنايع فلزى مس و برنز ، پيشرفت سفال‌سازى ، و ساير حرفه‌ها در هزارهء سوم و دوم ، اختلافات اجتماعى را شديدتر كرد و اشكال اوليهء بردگى را به وجود آورد ؛ و همين جريان شكفتگى تمدن را تسريع كرد . در هزارهء سوم كتابت خطى مشتق از خط تصويرى پديدار گرديد . آثار تمدن عيلامى نشان مىدهد كه كتابت تحت تأثير سومر و اكد قرار داشته است . « 68 » فتوحات پادشاهان عيلام دنبال شد ؛ آشور را هرچه دور تر راندند و بابل را محاصره

--> ( 66 ) . Kassites ( 67 ) . ايران از آغاز تا اسلام ، ص 49 به بعد . ( 68 ) . تاريخ جهان باستان ، پيشين ، ج 1 ، ص 251 .